به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد؛ مخالفت جوامع محلی با مصرف بالای انرژی و آب، نگرانی‌های زیست‌محیطی، پیامدهای بهداشتی و نبود شفافیت در قراردادهای شرکت‌های فناوری، به اندازه‌ای افزایش یافته که می‌تواند بر نتیجه برخی رقابت‌های انتخاباتی میان‌دوره‌ای سوم نوامبر تأثیر بگذارد. مراکز داده که تا همین چند سال پیش عمدتاً موضوعی تخصصی در صنعت فناوری و زیرساخت محسوب می‌شدند، اکنون به یکی از محورهای اصلی بحث‌های سیاسی و اجتماعی در ایالات متحده تبدیل شده‌اند. توسعه گسترده زیرساخت‌های هوش مصنوعی و نیاز روزافزون به توان پردازشی، شرکت‌های بزرگ فناوری را به سمت ساخت مراکز داده عظیم سوق داده است؛ روندی که با مقاومت فزاینده جوامع محلی مواجه شده است.
بر اساس گزارشی از مؤسسه Data Center Watch، پروژه‌های مراکز داده به ارزش نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، به دلیل مخالفت‌های سیاسی و اجتماعی به تأخیر افتاده، متوقف شده یا با مانع مواجه شده‌اند.
در همین حال، ایالت‌هایی مانند پنسیلوانیا، جورجیا، تگزاس، نیویورک و ویرجینیا در حال بررسی مقررات محدودکننده‌تر و الزامات شفافیت بیشتر برای توسعه مراکز داده هستند. در ویرجینیا، که از آن به‌عنوان پایتخت مراکز داده جهان یاد می‌شود، صدها پروژه جدید برای احداث این زیرساخت‌ها برنامه‌ریزی شده است.
از توسعه فناوری تا تبدیل‌شدن به مسئله‌ای انتخاباتی
در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، موضوع مراکز داده حتی به نشست‌های سیاسی و انتخاباتی در نیویورک نیز راه پیدا کرده است.
در یکی از این نشست‌ها که با حضور فعالان فناوری، سیاست‌گذاران، روزنامه‌نگاران و مدافعان حقوق عمومی در بروکلین برگزار شد، بخش قابل‌توجهی از گفت‌وگوها به هوش مصنوعی، مراکز داده و پیامدهای اجتماعی توسعه این فناوری اختصاص یافت.
چی اوسِه، عضو شورای شهر نیویورک، در این نشست بر ضرورت پاسخ‌گویی بیشتر مدیران شرکت‌های فناوری تأکید کرد. او معتقد بود مدیران شرکت‌هایی که درباره پیامدهای گسترده هوش مصنوعی هشدار می‌دهند، باید در برابر کنگره آمریکا پاسخ‌گو باشند.
در پنلی با موضوع مراکز داده نیز مخالفت حاضران با توسعه این زیرساخت‌ها کاملاً مشهود بود؛ به‌طوری که پرسش درباره حمایت از ساخت مراکز داده هوش مصنوعی با واکنش منفی و اعتراض بخشی از شرکت‌کنندگان مواجه شد.
مهم‌ترین نگرانی مطرح‌شده، نحوه تصمیم‌گیری شرکت‌های بزرگ فناوری و مقامات محلی درباره احداث پروژه‌های چندمیلیارددلاری بود. منتقدان معتقدند برخی شرکت‌ها با استفاده از توافق‌های غیرشفاف با مسئولان محلی، مسیر ساخت مراکز داده را پیش می‌برند؛ در حالی که ساکنان مناطق موردنظر فرصت کافی برای اطلاع از پروژه‌ها یا اعتراض به آن‌ها ندارند.
نگرانی از مصرف منابع، پیامدهای زیست‌محیطی و آینده اشتغال
افزایش مصرف برق و آب، نگرانی‌های زیست‌محیطی و پیامدهای احتمالی برای سلامت عمومی از مهم‌ترین دلایل مخالفت جوامع محلی با توسعه مراکز داده است.
این نگرانی‌ها در شرایطی شدت گرفته که بسیاری از خانوارهای آمریکایی با افزایش هزینه‌های زندگی مواجه هستند و هم‌زمان مدیران شرکت‌های فناوری از گسترش استفاده از هوش مصنوعی و احتمال جایگزینی نیروی انسانی در برخی مشاغل سخن می‌گویند.
از سوی دیگر، وعده ایجاد فرصت‌های شغلی نیز نتوانسته است در تمام مناطق رضایت عمومی ایجاد کند.
اگرچه ساخت مراکز داده در مرحله احداث به نیروی کار قابل‌توجهی نیاز دارد، بخش زیادی از این مشاغل پس از پایان عملیات ساخت‌وساز از بین می‌روند و تعداد کارکنان موردنیاز برای بهره‌برداری دائمی از این تأسیسات به‌مراتب کمتر است.
همین مسئله باعث شده برخی جوامع محلی نسبت به منافع اقتصادی بلندمدت این پروژه‌ها تردید داشته باشند.
هیلاری فلینت، فعال حوزه محیط‌زیست و سلامت عمومی، در این نشست با اشاره به مزایای اقتصادی احتمالی برخی پروژه‌ها تأکید کرد که ارزش زندگی و سلامت ساکنان نباید در برابر پرداخت‌های مالی موقت نادیده گرفته شود.
مخالفت کارگران با غول‌های فناوری؛ تردید درباره وعده اشتغال‌زایی
موضوع اشتغال نیز به یکی از محورهای اختلاف‌نظر درباره توسعه مراکز داده تبدیل شده است.
برخی اتحادیه‌های کارگری از این پروژه‌ها حمایت می‌کنند؛ زیرا ساخت تأسیسات عظیم می‌تواند در کوتاه‌مدت فرصت‌های شغلی ایجاد کند.
با این حال، منتقدان معتقدند شرکت‌های بزرگ فناوری که در سال‌های گذشته به کاهش فرصت‌های شغلی در برخی بخش‌های اقتصادی متهم شده‌اند، اکنون با وعده اشتغال‌زایی در پروژه‌های مراکز داده وارد جوامع محلی می‌شوند؛ بدون آنکه تضمینی برای ای جاد مشاغل پایدار و بلندمدت ارائه دهند.
این مسئله به‌ویژه در مناطق صنعتی قدیمی آمریکا موسوم به Rust Belt اهمیت دارد؛ مناطقی که در گذشته کارخانه‌های بزرگ، منبع اصلی اشتغال، ثبات اقتصادی و هویت اجتماعی جوامع محلی بودند.
برخی از حاضران در این نشست معتقد بودند مراکز داده، برخلاف کارخانه‌های صنعتی سنتی، لزوماً نمی‌توانند همان سطح از اشتغال پایدار و رونق اقتصادی را برای ساکنان محلی ایجاد کنند.
تغییر نگاه جامعه به هوش مصنوعی؛ چه کسی از این فناوری سود می‌برد؟
جک بروستر، بنیان‌گذار شرکت رسانه‌ای Newsreel و برگزارکننده این نشست، معتقد است هوش مصنوعی به موضوعی انتخاباتی برای رأی‌دهندگان عادی تبدیل شده است؛ حتی در مناطقی مانند بروکلین که حضور فیزیکی مراکز داده چندان محسوس نیست.
به گفته او، در جوامع روستایی و مناطق خارج از شهرهای بزرگ، مخالفت با هوش مصنوعی بیشتر از نگرانی درباره جایگزینی نیروی انسانی ناشی می‌شود؛ اما در مناطقی مانند بروکلین، پرسش اصلی این است که چه کسانی از توسعه این فناوری ثروتمند خواهند شد.
این تفاوت نشان می‌دهد مخالفت با توسعه هوش مصنوعی صرفاً به نگرانی‌های فنی یا زیست‌محیطی محدود نیست و به مسئله‌ای گسترده‌تر درباره توزیع منافع اقتصادی، قدرت شرکت‌های بزرگ و نقش جوامع محلی در تصمیم‌گیری‌های کلان تبدیل شده است.
در واقع، پرسش اصلی بسیاری از منتقدان این نیست که آیا هوش مصنوعی باید توسعه پیدا کند یا خیر؛ بلکه این است که هزینه‌های توسعه آن را چه کسانی پرداخت می‌کنند و منافع اقتصادی حاصل از آن به چه گروه‌هایی می‌رسد.
هوش مصنوعی در تقابل با جامعه؛ چالش جدید غول‌های فناوری
گسترش مخالفت‌ها با مراکز داده نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ فناوری در مسیر توسعه هوش مصنوعی با چالشی فراتر از رقابت بر سر تراشه، توان پردازشی و سرمایه‌گذاری مواجه شده‌اند.
اکنون کسب رضایت عمومی، شفافیت در توافق‌های محلی، مدیریت مصرف منابع و ارائه منافع اقتصادی پایدار به جوامع میزبان، به عوامل مهمی در امکان‌پذیری پروژه‌های جدید تبدیل شده‌اند.
در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، این موضوع می‌تواند بر مواضع نامزدهای انتخاباتی و سیاست‌گذاری ایالت‌ها درباره توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
به نظر می‌رسد دوران توسعه بی‌وقفه مراکز داده بدون توجه جدی به ملاحظات اجتماعی و زیست‌محیطی در حال تغییر است؛ تغییری که می‌تواند هزینه، زمان و حتی امکان اجرای پروژه‌های زیرساختی شرکت‌های فناوری را در سال‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.
نظر شما